Overclock.pl » Testy i recenzje » Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Wybór części – bloki wodne, cz.12014-06-12 19:45:00 |  Grzegorz Iwan (ivanov)

Blok na procesor

W przypadku bloku CPU należy pamiętać, by posiadał on zapinkę odpowiednią dla naszego procesora.

Większość dzisiejszych konstrukcji posiada sprayer, który rozpyla ciecz wpływającą do bloku w celu lepszego, bardziej równomiernego odbierania ciepła z bloku.

Pomiędzy topowymi konstrukcjami – XSPC Raystorm, Swiftech Apogee HD, EKWB Supremacy, Koolance 380, MIPS IceForce występują na tyle małe różnice, że spokojnie można kierować się względami estetycznymi.

Stopień zaawansowania technologicznego i dopracowania konstrukcji bloków doszedł po prostu do takiego poziomu, że bloki są blisko nieprzekraczalnych fizycznych granic wydajnościowych i nie ma już zbytnio czego w nich ulepszać.

Symulacja ilustrująca w jaki sposób woda rozchodzi się w bloku ze sprayerem.

 

Warto wybrać blok z zapinką, która nie jest do niego przymocowana na stałe. Jeśli Intel, lub AMD zdecyduje się na wypuszczenie nowego socketu z nowym rozstawem śrub mocujących, wtedy wystarczy dokupić nową zapinkę, lub dorobić sobie ją we własnym zakresie.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Bardzo ciekawie wyglądający MIPS IceForce.

Interesującym faktem jest udostępnienie przez EKWB specjalnych wersji zapinki do bloku Supremacy. Dzięki niej można zainstalować go na procesorze ze zdjętą „czapką”. Jednak nawet jeśli zdecydujemy się na delidding, warto zostawić IHS na procesorze i jedynie wymienić pastę (wówcza specjalna zapinka nie jest potrzebna). Praca jednostek Intel bez rozpraszacza ciepła, a więc automatycznie bez zapinki CPU, stwarza niepotrzebne zagrożenie oraz może przyczynić się do nieprawidłowej pracy procesora - poradnik.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

EKWB Supremacy PreciseMount Add-on Naked Ivy

W przypadku procesorów AMD odpada problem z niewłaściwym dociskiem, jednak z kolei zdjęcie IHS w tych jednostkach nie daje aż tak spektakularnych rezultatów, jak w przypadku architektury Intel Haswell.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

EK-Supremacy PreciseMount Add-on Naked APU

Intrygujące połączenie bloku wodnego z coolerem typu tower – Thermaltake Volcano 4005. Niestety ta konstrukcja nie była dopracowana i jej wydajność była na niskim poziomie.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik 

 

Bloki GPU

Obecnie kupno uniwersalnych bloczków wyłącznie na rdzeń karty raczej mija się z celem, ze względu na gorące sekcje zasilające, które bezwzględnie wymagają chłodzenia.
Tak więc jeśli wodujemy kartę graficzną wybieramy odpowiedni blok full-cover. Jest szalenie ważne, aby być na 100% pewnym, czy blok pasuje na PCB naszej karty.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

XSPC Razor HD 7990

Nie ma co ukrywać, że blok full-cover na kartę jest najtrudniejszy w instalacji ze wszystkich bloków. Pewnym wyjściem może być kupno karty z preinstalowanym blokiem. Jednak należy być świadomym, że wówczas sporo dopłacamy, gdyż przy kupnie bloku oraz karty osobno zapłacilibyśmy zauważalnie mniej.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Point of View TGT Beast GTX 680 z preinstalowanym blokiem Aquacomputer

Pewną rodzaju ciekawostką jest blok wodny Swiftech dla referencyjnych kart GTX 480. Otóż teoretycznie jest to full-cover, jednak w rzeczywistości jedynie rdzeń karty jest chłodzony wodą. Pamięci oraz sekcja zasilająca muszą zadowolić się sporych rozmiarów radiatorem. Konstrukcja ta była użyta przez EVGA do stworzenia karty GTX 480 HydroCopper.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Bloki wyłącznie na rdzeń karty poza niską sensownością ich używania mają jeszcze jedną wadę. Utrudniają, a czasem wręcz uniemożliwiają porządne schłodzenie pamięci na karcie. Złączki bloku najczęściej są umiejscawiane nad GPU i będą kolidować z radiatorami na kościach RAM. Jeśli jednak zdecydujemy się na tego typu blok, koniecznie zapewnijmy porządne chłodzenie dla sekcji zasilającej kartę.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

EKWB VGA-Supremacy

 

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

EKWB VGA Supremacy Bridge Edition – blok ułatwiający tworzenie konfiguracji multi-GPU przy pomocy mostków.

Pewnym wyjściem z sytuacji (w szczególności w przypadku niektórych kart referencyjnych) może być rozkręcenie fabrycznego coolera i pozostawienie chłodzenia sekcji oraz pamięci.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

GTX 480 z blokiem D-Tek

Swego rodzaju rozwinięciem tego pomysłu jest pozostawienie fabrycznego chłodzenia na pamięciach oraz sekcji zasilającej karty i zainstalowanie gotowego zestawu chłodzenia przeznaczonego …dla procesora. Instrukcja jak wykonać taką operację (po angielsku).

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

GTX 580 z zamontowanym chłodzeniem CPU Antec Kuhler

Asetek poszedł za ciosem i wypuścił zestawy chłodzenia dedykowane kartom. Wystarczyło przecież tylko zmienić zapinkę. Przykład to model 740GN, który został fabrycznie zastosowany w karcie PNY GTX 580 XLR8.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Jeszcze dalej poszedł Arctic Cooling ze swoim chłodzeniem Accelero Hybrid. Ich konstrukcja wymaga zdjęcia z karty całego fabrycznego chłodzenia. Blok chłodzi rzecz jasna tylko rdzeń karty. Natomiast pamięci oraz sekcja zasilająca powinny zostać oklejone radiatorami znajdującymi się w zestawie. Ich chłodzenie zapewnia wentylator. Wydaje się to przerostem formy nad treścią, tym bardziej, że Accelero Xtreme III zapewnia zbliżoną wydajność przy niższej cenie i niższym poziomie hałasu.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Zdjęcie z serwisu TechPowerUP.

 

Bloki na płytę główną

Dawniej stosowało się osobne bloki na mostek północny, mostek południowy, i czasem nawet dwa na sekcję zasilającą CPU. Obecnie praktycznie standardem są bloki full-cover, dzięki czemu ograniczamy ilość potrzebnych złączek.

Blok na płytę, wbrew pozorom, może być całkiem dobrym pomysłem (pomijając oczywiste względy estetyczne). Jeśli na procesorze znajduje się blok wodny, to brakuje coolera z wentylatorem, który wytwarzałby ruch powietrza w okolicach sekcji zasilającej CPU, przez co może się ona przegrzewać. Blok eliminuje ryzyko przegrzania.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Lilianna by Screamer - schłodzenie samej płyty głównej (ASUS Rampage II Extreme) wymagało użycia aż ośmiu złączek.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

EKWB full-cover zamontowany na ASUS Maximus VI Extreme – potrzeba jedynie dwóch złączek, co zauważalnie obniża wydatek poniesiony przy kupnie złączek i upraszcza układ.

Bloki full cover mają też dwie dodatkowe atuty górujące nad pojedynczymi blokami.

Pierwsza polega na tym, że często bloki na southbridge kolidują z długimi kartami graficznymi. Bloki full-cover mają celowo gwinty umieszczone z dala od slotów PCI Express (widać to choćby na zdjęciu powyżej).

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

„Kombinowany” blok na mostek płyty DFI LP UT nF4

Druga polega na tym, że blok full-cover mocno trzyma się płyty i poprawnie zamontowany nie ukruszy np. chipsetu. Niestety nie można tego powiedzieć o pojedynczych blokach, które montujemy wyłącznie za pomocą dwóch śrub. Taki blok łatwo się przekrzywia (choćby od naprężenia węży) i w ten sposób może uszkodzić układ krzemowy.

W przypadku niektórych płyt główncyh wykonanie bloku full-cover jest fizyczną niemożliwością. Przykładem jest widoczna poniżej płyta EVGA SR-X z kompletem bloków EKWB.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Warto zauważyć, że niektóre płyty główne fabrycznie umożliwiają zwodowanie np. Gigabyte GA-X58A-UD9, czy ASRock Z77 OC Formula (w tej kontrukcji wodą chłodzimy tylko sekcję zasilającą).

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Zwodowanie mobo może czasami być przeprowadzone w prosty i relatywnie tani sposób. Seryjny radiator, który da się odkręcić, zastępujemy blokiem wodnym. Na zdjęciu poniżej układ chłodzenia z ASUS Rampage III Extreme. Podobną operację da się przeprowadzić na Rampage II Extreme oraz kilku płytach z serii ROG na socket LGA775.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Ciekawostka: osobny blok na sekcję zasilającą RAM(!) dla płyty ASUS Rampage Extreme w wykonaniu BitsPower.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Firma Koolance wykazała się dużą kreatywnością i jako jedyna stworzyła chłodzenie rewersu płyty głównej. Konstrukcja jest oparta na pomyśle torebek z cieczą (Hydra-Pack). Torebkę wsadzało się między laminat płyty a tackę płyty głównej. Podobno ten wynalazek rzeczywiście spełniał swoją funkcję.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

 

Bloki na dyski twarde

Mogą przybierać wiele różnych form, lecz mają jedną wspólną cechę – nie mają sensu w praktyce (z tego powodu coraz trudniej jest się z nimi zetknąć w sklepach). Odradzamy ich kupno i stosowanie.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Bloki HDD produkcji Koolance.

 

Bloki na RAM

Z praktycznego punktu widzenia, w zasadzie nie mają większego uzasadnienia, ale przynajmniej potrafią ładnie wyglądać.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

BitsPower Galaxy Freezer na pamięciach Corsair Dominator GT

Tak więc jeśli nie narzekamy na niedobór gotówki i chcemy uczynić nasz układ ciekawszym, to można rozważyć instalację bloku na pamięciach (tudzież dwóch bloków, np. na płytach LGA 2011).

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

ASUS Rampage IV Extreme z zamontowanymi dwoma blokami RAM.

Warto zwrócić uwagę, że w absolutnej większości przypadków instalacja bloków wodnych na pamięci wymaga usunięcia fabrycznego radiatora (co może być ryzykowną operacją) i założenia specjalnych blaszek. Dopiero do nich można przykręcić blok.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

EKWB Monarch RAM Module

Operacji zdejmowania fabrycznych radiatorów nie trzeba przeprowadzać na pamięciach Corsair Dominator GT/GTX oraz Mushkin Copperhead.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Na pamięciach widać zainstalowany blok MIPS.

Interesujące rozwiązanie ze „stajni” Koolance – każda kość ma swój oddzielny blok.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Przy czym jest to rozwinięcie wcześniejszego pomysłu.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Który z kolei wywodził się z pierwszego bloku na RAM tej firmy. Opierał się on na patencie torebek z płynem, które przylegały do kości. Tak więc nie trzeba było stosować pasty termoprzewodzącej lub thermalpadów.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Istnieją też pamięci fabrycznie przystosowane do wpięcia w układ chłodzenia wodnego, jednak z pewnymi utrudnieniami. Mianowicie zarówno zestawy OCZ Flex, jak i Kingston HyperX H20, korzystają z malutkich złączek choinkowych, co najczęściej wymaga zastosowania redukcji do cieńszego węża niż zastosowany w reszcie układu.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Radiatory OCZ istniały w trzech wariantach. Pierwotnym FLEX,

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

rozwinięciu FLEX EX oraz ewolucji pomysłu – FLEX II.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Poniżej blok/radiator na RAM Phobya U-Cool. Widać wyraźną inspirację blokiem FLEX drugiej generacji.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Nawigacja

Pierwsza Następna  
  Następna Ostatnia

Menu artykułu

Reklama

Przeczytaj również

  • Asus
  • Enermax
  • Zotac
  • Cenowarka.pl
  • Aquatuning.pl
  • XFX
  • Cooler Master
  • BenQ
  • Chieftec
  • Seagate
  • Gigabyte
  • Intel Corporation