Overclock.pl » Testy i recenzje » Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Wybór części – chłodnica2014-06-12 19:45:00 |  Grzegorz Iwan (ivanov)

Podstawowym kryterium jest ilość możliwych do zainstalowania wentylatorów. Wielkość chłodnicy określamy na dwa sposoby:

  • Bezpośrednio, ilością możliwych do zainstalowania (po jednej stronie) wentylatorów – np. 3x 120 mm.
  • Przy pomocy liczb – np. 480 oznacza chłodnicę 4x 120mm (liczby wystarczy przez siebie pomnożyć).

Obecnie jest już standardem, że wentylatory można zamontować po obu stronach chłodnicy (tzw. konfiguracja push-pull).

Warto zwrócić uwagę na gęstość ożebrowania (FPI) i dostosować je do swoich wymagań. Im wskaźnik FPI jest większy, tym wydajność chłodnicy jest wyższa, ale tylko z mocnymi, a więc i głośnymi wentylatorami. Chłodnica z wysoką wartością FPI w połączeniu z mało wydajnymi wentylatorami, to gwarantowana katastrofa wydajnościowa. Kupujemy ją tylko wówczas, gdy hałas nam nie przeszkadza. Dla większości użytkowników chłodnica z niskim FPI będzie lepszym wyborem.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Zdjęcie z serwisu SkinneeLabs.

Dodatkowym aspektem, na który trzeba wziąć uwagę, jest grubość chłodnicy. Im grubsza, tym jest ona wydajniejsza, ale za to droższa i trudniejsza do zmieszczenia w obudowie.

Zazwyczaj cienkie chłodnice (grubość około 30 mm) mają wysoką wartość FPI. Tak też jest w przypadku chłodnic używanych w kompaktowych zestawach LC. Z tego powodu wentylatory w tych zestawach mają czasem nawet 2500 RPM i z pewnością nie gwarantują ciszy.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Chłodnica Alphacool o małej grubości.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

HWLabs Black Ice GT Extreme GTX 560 – prawdziwy potwór wydajnościowy (jedynie w połączeniu z mocnymi wentylatorami), chłodnica ma duży współczynnik FPI, a do tego jest gruba. Jest to dosyć niszowy produkt.

Jeśli tylko mamy taką możliwość, to zaopatrujmy się w chłodnice przeznaczone dla wentylatorów 140 mm, a nie 120 mm. Wersje 140 mm mają o wiele większą powierzchnię oddawania ciepła i co ważne - generują mniejsze opory przepływu cieczy.

 

Porządne chłodnice mają finy (lamele) oraz kanały wykonane z miedzi, a komory z mosiądzu. Chłodnice używane w kompaktowych zestawach LC są zazwyczaj aluminiowe, dzięki czemu są tańsze w produkcji, ale też mniej wydajne.

Normalnie w chłodnicy woda pokonuje drogę w kształcie litery U:

  1. Płyn wpada do komory wlotowej, mając dostęp jednocześnie do połowy kanałów.
  2. Dopływa do końca chłodnicy, gdzie znajduje się komora zbiorcza.
  3. Następnie przepływa pozostałą połową kanałów.
  4. Dopływa do komory wylotowej i wypływa z chłodnicy.

Jak można się domyśleć, nie jest to do końca optymalne rozwiązanie.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Przekroje przez standardową chłodnicę produkcji Alphacool. Widać, że kanały i finy są wykonane z miedzi, a komory z mosiądzu.

Alternatywą są chłodnice Watercool z serii HTF4 oraz Aquacomputer Airplex Modularity System, jak i TFC Admiral.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Watercool HTF4 3x140 LT Black

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Aquacomputer Airplex Modularity System 420

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

TFC Admiral 3x120/140mm

Są one oparte na nieco innym pomyśle niż standardowe chłodnice. Mianowicie woda krąży po chłodnicy za pomocą okrągłych kanałów, które mają dużą sumaryczną długość.

Pierwsze doniesienia na temat tych konstrukcji mówiły, że kanały nie będą połączone równolegle – woda płynęłaby po kolei każdym kanałem. Jednak szybko okazało się, że kanały są jednak w jakiś sposób pogrupowane i woda płynie nimi równolegle.

Tego typu chłodnice są dosyć drogie i raczej mało popularne, ale jak wykazują testy, niestety nie są znacząco wydajniejsze od standardowych konstrukcji.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Chłodnica Airplex Modularity. Kolorami zaznaczono sposób grupowania kanałów. Zdjęcie z serwisu PureOverClock.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

 

Chłodnica HTF4 widziana od strony złączek.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Widok z przeciwnej strony. Widać że woda przepływa przez chłodnicę czterokrotnie, rzędami po 7 kanałów. Zdjęcia z serwisu CoolingTechnique.

TFC Admiral jest też o tyle ciekawy, że całkowicie zrezygnowano w nim z finów. Każdy kanał posiada ożebrowanie i to za jego pomocą ciepło jest oddawane do otoczenia.

Gdy decydujemy się na chłodnice umieszczone na zewnątrz, ciekawą opcją stają się ogromne chłodnice np. Watercool MO-RA3 o wielkości 9x 140 mm, czy Phobya SuperNova.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Corsair Obsidian 800D z chłodnicą Phobya SuperNova 9x 120mm.

Istnieją również chłodnice na mniej standardowe wentylatory.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Phobya Xtreme 200 chętnie używana w obudowach CoolerMaster z frontowym wentylatorem 200 mm, czy też w połączeniu z wentylatorem BigBoy na szczycie obudów Antec z serii – Hundred.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Corsair Graphite 600T z chłodnicą Phobya Xtreme 200 na froncie.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Magicool 3x 180mm MC-RADI180X3 najczęściej używana we wcześniej wspominanych buildach SilverStone FT-02.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Jeszcze nie dokończony Fortress FT02 Tech Noir by Elder z chłodnicą 3x 180 mm.

Obecnie wszystkie chłodnice z większą ilością wentylatorów mają standardowy odstęp pomiędzy kolejnymi „śmigłami” (15 mm). Z takim założeniem są też produkowane obudowy fabrycznie przystosowane do montażu chłodnic.

Jednak gdy obudowa nie jest „oficjalnie” przeznaczona do wodowania może się okazać, że sąsiadujące ze sobą otwory dla dwóch (lub większej ilości) wentylatorów są od siebie inaczej oddalone (tak jest np. w przypadku dwóch wentylatorów na topie Xigmatek Midgard). Należy też uważać na stare chłodnice Thermochill, gdyż w nich odstęp jest większy (25 mm).

Warto zwrócić uwagę na dodatkowe gwinty dla króćców w chłodnicy. Mogą być one pomocne przy montażu dodatkowych akcesoriów, tudzież zaplanowaniu nietypowego układu.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Chłodnica Alphacool z aż trzema gwintami w każdej komorze.

Z kolei śruba odpowietrzająca jest raczej nieprzydatna, chyba że przybiera formę „pełnoprawnego” gwintu 1/4”.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Chłodnica Alphacool z odpowietrzeniem w formie gwintu 1/4”.

Ciekawostka – chłodnica TFC Monsta o bardzo dużej grubości przystosowana do montażu zarówno wentylatorów 120 mm, jak i 140 mm.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

W przypadku chłodnic, jak i bloków, możemy natknąć się na wersje specjalne. Najczęściej polegają one na tym, że obudowa danej chłodnicy jest polakierowana na biało.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

XSPC AX480 White

 

A może pasywnie?

Swego czasu firma Innovatek wprowadziła na rynek chłodnice, które miały pracować pasywnie. Pomijając fakt, że były aluminiowe, był to ciekawy pomysł. Jednak dosyć szybko po premierze tego rozwiązania zaczęły pojawiać się coraz „gorętsze” procesory oraz karty graficzne i produkt stracił rację bytu (dochodziła do tego jeszcze jego wysoka cena).

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Innovatek Konvekt-O-Matic pierwszej generacji.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Innovatek Konvekt-O-Matic drugiej generacji. Pre alfa by Maniakalny.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

Rozwinięcie idei - Alphacool Cape Cora, system stał się modularny. Pasywne LC by Kyusse.

Obecnie idea pasywnego chłodzenia raczej nie ma większego sensu. Wystarczy na chłodnicach zainstalować dobrej jakości wentylatory 300 - 400 RPM i też będzie bardzo cicho, a wydajność chłodzenia będzie nieporównywalnie większa, niż gdyby wentylatorów nie było wcale.

Jeszcze słowo na temat Airplex Modularity System. Nazywa się tak nie bez przyczyny. Wprawdzie żadna z jego części nie należy do tanich, ale jest to bardzo dobrze przemyślany, kompleksowy system elementów, które do siebie pasują i pozwalają tworzyć rozbudowane oraz schludnie wyglądające systemy chłodzenia poza komputerem.

Chłodnice można ze sobą łączyć - zarówno poziomo, jak i pionowo. Można do nich zamontować pompy oraz rezerwuary. Może być to ciekawa opcja dla osób szukających „czegoś innego”.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

 

Jeden z przykładów możliwości rozbudowy zestawu – rezerwuar z topem dla pompki Laing D5.

Rozwinięcie chłodnic Airplex Modularity – Airplex GIANT 3360, chłodnica o masie własnej 20 kg. W przypadku tej konstrukcji obiecywana możliwość pracy pasywnej nie jest tylko czczą przechwałką. Jednak bezkompromisowość tej konstrukcji jest okupiona bezkompromisową ceną.

Chłodzenie wodne - kompleksowy poradnik

 

Czarne jest lepsze?

Swego czasu sporo osób kruszyło kopie o to, czy lepsze są chłodnice nielakierowane, czy malowane na czarno.

Z tej publikacji wynika, że czarna chłodnica dużo lepiej sprawuje się podczas pracy pasywnej, ale jej wydajność z nawiewem jest nieco gorsza w porównaniu do chłodnicy niepomalowanej.

Takie wnioski wyciągną osoby uważnie oglądające materiał i posiadające krytyczne spojrzenie, którego nie brakowało również autorowi tego filmu.

W naszej opinii, w przypadku obecności nawiewu różnica nie jest na tyle duża, by mocno zawracać sobie głowę sprawą koloru chłodnicy. Aczkolwiek osoby chcące zbudować zestaw pasywny powinny brać tą kwestię pod uwagę.

Nawigacja

Pierwsza Następna  
  Następna Ostatnia

Menu artykułu

Reklama

Przeczytaj również

  • Intel Corporation
  • Enermax
  • Cenowarka.pl
  • BenQ
  • Cooler Master
  • Asus
  • Chieftec
  • Zotac
  • XFX
  • Gigabyte
  • Aquatuning.pl
  • Seagate