Overclock.pl » Testy i recenzje » Jak mierzyć napięcia w zasilaczach ATX - czyli przewodnik po tych 12 V.

Jak mierzyć napięcia w zasilaczach ATX - czyli przewodnik po tych 12 V.2010-07-09 06:00:00 |  Jakub Synowiec (hakatu)  Łukasz Sierant (sido107)

252.jpg W związku z dużym zainteresowaniem ostatnio opublikowanymi artykułami o zasilaczach oraz pojawiającymi się pytaniami o prawidłowy sposób pomiaru napięć zasilacza, postanowiliśmy odświeżyć poradnik dotyczący właśnie tego tematu.

O co w tym wszystkich chodzi?

Pomiar rzeczywistych wartości napięć podawanych na poszczególnych liniach zasilacza może być wykonany jedynie przy pomocy dobrze skalibrowanego miernika. Błędne jest przekonanie wielu osób, że wartości napięć podawane przez oprogramowanie są tak samo dokładne jak te odczytane za pomocą miernika. Różnice mogą być w pewnym przypadkach bardzo duże. Na temat samych mierników rozpisywać się nie będę, warto jednak zaopatrzyć się w urządzenie, które podaje wartość napięcia DC przynajmniej z zakresem części dziesiętnych i niepewnością na poziomie 0,3%. Prościej, nie warto kupować miernika tańszego niż około 50zł. 12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć. Powyższe zdjęcie przedstawia przykładowy multimetr cyfrowy, który może zostać wykorzystany do pomiarów napięć zasilacza.

Specyfikacja ATX2.2 i prawidłowe wartości napięć

Zasilacze komputerowe produkowane są zgodnie ze specyfikacjami (ATX, TFX, SFX, CFX, LFX), podobnymi do tych dotyczących płyt głównych. Określają one jasno wymiary oraz parametry techniczne, które urządzenia te muszą spełniać. Najczęściej spotykane w komputerach osobistych są zasilacze ATX. Obecnie zasilacze te produkowane są zgodnie ze specyfikacją ATX v2.2 (atx2_2.pdf). Określa ona dozwolone wartości napięć dla każdej linii zasilającej. Wartości te podane zostały w poniższej tabelce. 12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć. Dodatkowo, przy obciążeniu szczytowym norma ATX dopuszcza 10% odchylenie dla linii +12 V1. Czyli dozwolone są napięcia od +10.80 V do +13.20 V. Przy szczytowym obciążeniu minimalne napięcie dla linii +12 V2 musi być większe niż +11.0 V. Napięcia nie mieszczące się w zakresie określonym normą ATX można uznać za potencjalne źródło niestabilnej pracy, występujących błędów lub zawieszania się komputera. W skrajnej sytuacji może to również doprowadzić do uszkodzenia komponentów komputera.

Jak i gdzie mierzyć napięcia na liniach zasilacza

Przed przystąpieniem do pomiarów należy pamiętać o kilku sprawach. O ile czynność ta nie powoduje bezpośredniego zagrożenia życia, należy zachować szczególną ostrożność w jakichkolwiek kontaktach z prądem. Druga sprawa to możliwość uszkodzenia zasilacza lub płyty głównej. W trakcie wykonywania pomiarów nie należy się spieszyć i wszystkie czynności wykonywać uważnie i starannie. Należy również upewnić się, iż:

  • Na mierniku ustawiony został odpowiedni zakres pomiaru (zazwyczaj 20 VDC),
  • Elektrody zostały podpięte w odpowiednie złącza na mierniku (służące do pomiaru napięcia),
  • Czy miernik posiada sprawną baterię,
  • Czy końcówki sond są czyste i nieuszkodzone.

Skoro jesteśmy już gotowi do pomiarów, wypadałoby wiedzieć co i gdzie mierzyć. W specyfikacji ATX przypisane są odpowiednie kolory przewodów różnym wartością napięcia. Poglądowa tabelka, zawierająca zestawienie napięcia, koloru przewodu oraz złącza w którego skład przewód wchodzi została zamieszczona poniżej.12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.

  ATX12V 24-pin

Złącze to zasila płytę główną i wszystkie znajdujące się na niej elementy. 24 piny dostarczają różne wartości napięć. Dokładny opis przedstawia grafika umieszczona poniżej.12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.Pojawia się jednak drobny problem. Złącze to jest wpięte w płytę główną, jak więc zmierzyć napięcia? Metoda jest prosta, należy wprowadzić elektrody od góry. Przykładowe konfiguracje pomiarowe przedstawione zostały na zdjęciach.12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.Jedna z elektrod połączona jest z masą (czarny przewód), a druga do odpowiedniego pinu. W tym przypadku, na zdjęciu pierwszym jest to przewód pomarańczowy, a więc napięcie 3,3 V. Na drugim zdjęciu pomiar wykonywany jest na przewodzie żółtym, a więc napięcie +12 V1.

  ATX12V 4-pin, ATX12V 8-pin

Obecnie płyty główne wyposażone są w osobną linię zasilania procesora ATX12V ze złączem 4-pin lub 8-pin. Pomiarów napięcia dokonujemy analogicznie jak we wcześniejszym przypadku. 12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.Elektroda masy miernika do masy złącza (czarny przewód), a druga elektroda do pinu 12 V (przewód żółty).

  PCI-E 12 V 4-pin, 6-pin

W analogiczny sposób można zmierzyć wartości napięcia 12 V zasilającego karty graficzne. 12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.

  MOLEX 4-pin

Wykorzystując złącze MOLEX 4-pin, można w łatwy sposób zmierzyć wartości napięcia 12 V1 i 5 V. Ze względu na to, że producenci często rozdzielają linie zasilające 12 V (co jest dobrą praktyką), warto zmierzyć wszystkie kluczowe napięcia w różnych miejscach.12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć. Pomiar napięcia na linii +5 V.12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć. Pomiar napięcia na linii +12 V. 12V PCI-E, 12V ATX, 5V, napięcia zasilacza, ATX2.0, mierzenie napięć.

Na zakończenie

Pomiary powinny być wykonane w stanie nieobciążonym, potocznie zwanym IDLE, stanem spoczynku. Następnie pomiary powinny zostać powtórzone, gdy komputer jest silnie obciążony. Jeżeli otrzymane wartości znacznie się różnią od siebie pomiędzy spoczynkiem i obciążeniem, oznaczać może to kiepski zasilacz lub początek problemów. Jeżeli wartości napięć pod obciążeniem bliskie są którymś z wartości granicznych, również pora rozejrzeć się za nowym zasilaczem do komputera. Większość tanich mierników działa z dokładnością 0,3%. Oznacza to, że przy pomiarze napięcia na linii +12 V, gdy miernik wskazuje równe 12 V, opierając się na wzorze klasa_przyrządu * zakres/100 w tym wypadku 0,3*20 V/100=0,06 V. Napięcie na tej linii może wynosić od 11,96 V do 12,06 V.

Autor artykułu i redakcja portalu Overclock.pl nie odpowiada za ew. szkody wynikłe podczas wykonywania czynności opisanych w artykule.

  • Aquatuning.pl
  • Cooler Master
  • Intel Corporation
  • Seagate
  • Chieftec
  • Asus
  • Zotac
  • Enermax
  • Gigabyte
  • XFX
  • Cenowarka.pl
  • BenQ