Overclock.pl » Testy i recenzje » Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!2015-10-15 23:36:38 |  Tomasz Cugowski (tomcug)

761.jpg Czasy, kiedy towarzyszyło nam bezproblemowe podkręcanie wszystkich modeli procesorów, minęły bezpowrotnie. W 2011 roku firma Intel wydała platformę LGA 1155, która niejako zapoczątkowała "nową erę" overclockingu. Od tej pory posiadacze układów z niższych półek cenowych mają bowiem założony "kaganiec", który uniemożliwia bezproblemowe podkręcanie. Mowa oczywiście o ograniczonych możliwościach przetaktowania szyny BCLK, której częstotliwość wpływa również na szereg innych komponentów (przede wszystkim na urządzenia korzystające z PCI Express) i rezultacie możemy liczyć na zaledwie kilka procent darmowej wydajności. Czy w takim razie jest to gra warta świeczki? Właśnie na to pytanie postaramy się odpowiedzieć w niniejszym artykule.

Zapraszamy do lektury!

Procesory użyte do testów

Poniżej prezentujemy listę procesorów, które otrzymaliśmy na potrzeby niniejszej publikacji, wraz z krótkim opisem oraz ogólną charakterystyką. Jak zapewne zauważycie, znajdują się tu przedstawiciele niemal wszystkich rodzin, brakuje jedynie modelu z serii Core i7.

Intel Celeron G1840T

Intel Celeron G1840T to jeden z najtańszych procesorów w ofercie Intela. Dwurdzeniowa jednostka "niebieskich" wchodzi w skład linii procesorów Haswell, a od bliźniaczych modeli Pentium odróżnia ją niższe taktowanie oraz zredukowany cache L3.

Sufiks “T” oznacza, że opisywany CPU jest modelem o obniżonym napięciu zasilającym, które w tym konkretnym przypadku mieści się w przedziale 0,7 - 0,9 V.

Domyślne taktowanie wynosi 2,5 GHz, a w spoczynku spada do 0,8 GHz. Natomiast ilość pamięci podręcznej to 2x256 KB oraz 2 MB, kolejno dla poziomu drugiego oraz trzeciego.

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Intel Core i3-4130

Intel Core i3-4130 oferuje dwa rdzenie w architekturze Haswell, podobnie jak modele z linii Pentium G3000. Jednakże - w odróżnieniu od nich - i3 posiada także technologię Hyper-Threading, umożliwiającą symultaniczne wykonanie dwóch wątków.

Pozostałe parametry zostały odziedziczone po ekonomicznym pobratymcu, toteż na pokładzie tego dwurdzeniowca znajdziemy 2x256 KB cache drugiego poziomu oraz 3 MB cache trzeciego poziomu.

Szczytowe taktowanie wynosi 3,4 GHz, ale w spoczynku ta częstotliwość ulega redukcji do 0,8 GHz. Z kolei napięcie mieści się w zakresie od 0,7 do 1,1 V, zależnie od aktualnie wykonywanego zadania.

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Intel Core i3-4330

Model i3-4330 jest wydajniejszym wariantem scharakteryzowanego powyżej i3-4130. Zmiany przeprowadzone przez "niebieskich" zaowocowały: wzrostem taktowania o 100 MHz oraz rozbudową podsystemu cache L3 do 4 MB. Innych różnic pomiędzy dwoma wymienionymi jednostkami próżno się doszukiwać, choć drobny wyjątek na tym polu stanowi domyślne napięcie zasilające, które w przypadku i3-4330 szczytowo sięga 1,2 V.

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Intel Core i5-4690S

Intel Core i5-4690S reprezentuje mikroarchitekturę Haswell, a precyzując należy do drugiego rzutu jednostek z tym rdzeniem, Haswell Refresh. Procesory Intel Core czwartej generacji zadebiutowały w drugiej połowie 2013 roku, odsyłając na emeryturę Ivy Bridge.

Wśród najistotniejszych zmian warto wypunktować: rozszerzenie każdego ze rdzeni o dodatkową jednostkę arytmetyczno-logiczną (ALU), zwiększenie przepustowości pamięci podręcznej i wprowadzenie układu FIVR, zintegrowanego z jednostką obliczeniową regulatora napięć. Tak więc Haswell zmarginalizował rolę płyt głównych, a przy jego przetaktowaniu pierwsze skrzypce zaczęło odgrywać szczęście w doborze egzemplarza. Niemniej nasz sampel, model 4690S, to jednostka z zablokowanym mnożnikiem, należąca dodatkowo do linii niskonapięciowej.

Omawiany procesor dysponuje kwartetem rdzeni, które pracują z nominalnym taktowaniem 3,2 GHz. W trybie Turbo zegar wzrasta szczytowo do 3,9 GHz, zaś w spoczynku spada do nawet 0,8 GHz.

Domyślne napięcie zasilające waha się w przedziale 0,7 do 1,1 V, zależnie od aktualnie uruchomionych procesów, z kolei ilość pamięci podręcznej wynosi 4x256 KB oraz 6 MB, kolejno dla drugiego i trzeciego poziomu.

Intel Core i5-4690S  Intel Core i5-4690S reprezentuje mikroarchitekturę Haswell, a precyzując należy do drugiego rzutu jednostek z tym rdzeniem, Haswell Refresh. Procesory Intel Core czwartej generacji zadebiutowały w drugiej połowie 2013 roku, odsyłając na emeryturę Ivy Bridge.  Wśród najistotniejszych zmian warto wypunktować: rozszerzenie każdego ze rdzeni o dodatkową jednostkę arytmetyczno-logiczną (ALU), zwiększenie przepustowości pamięci podręcznej i wprowadzenie układu FIVR, zintegrowanego z jednostką obliczeniową regulatora napięć. Tak więc Haswell zmarginalizował rolę płyt głównych, a przy jego przetaktowaniu pierwsze skrzypce zaczęło odgrywać szczęście w doborze egzemplarza. Niemniej nasz sampel, model 4690S, to jednostka z zablokowanym mnożnikiem, należąca dodatkowo do linii niskonapięciowej.  Omawiany procesor dysponuje kwartetem rdzeni, które pracują z nominalnym taktowaniem 3,2 GHz. W trybie Turbo zegar wzrasta szczytowo do 3,9 GHz, zaś w spoczynku spada do nawet 0,8 GHz.  Domyślne napięcie zasilające waha się w przedziale 0,7 do 1,1 V, zależnie od aktualnie uruchomionych procesów, z kolei ilość pamięci podręcznej wynosi 4x256 KB oraz 6 MB, kolejno dla drugiego i trzeciego poziomu.  Dobry procesor dla gracza wciąż w cenie? Test dwudziestu dwóch modeli!  Dobry procesor dla gracza wciąż w cenie? Test dwudziestu dwóch modeli!

Intel Core i5-4690S  Intel Core i5-4690S reprezentuje mikroarchitekturę Haswell, a precyzując należy do drugiego rzutu jednostek z tym rdzeniem, Haswell Refresh. Procesory Intel Core czwartej generacji zadebiutowały w drugiej połowie 2013 roku, odsyłając na emeryturę Ivy Bridge.  Wśród najistotniejszych zmian warto wypunktować: rozszerzenie każdego ze rdzeni o dodatkową jednostkę arytmetyczno-logiczną (ALU), zwiększenie przepustowości pamięci podręcznej i wprowadzenie układu FIVR, zintegrowanego z jednostką obliczeniową regulatora napięć. Tak więc Haswell zmarginalizował rolę płyt głównych, a przy jego przetaktowaniu pierwsze skrzypce zaczęło odgrywać szczęście w doborze egzemplarza. Niemniej nasz sampel, model 4690S, to jednostka z zablokowanym mnożnikiem, należąca dodatkowo do linii niskonapięciowej.  Omawiany procesor dysponuje kwartetem rdzeni, które pracują z nominalnym taktowaniem 3,2 GHz. W trybie Turbo zegar wzrasta szczytowo do 3,9 GHz, zaś w spoczynku spada do nawet 0,8 GHz.  Domyślne napięcie zasilające waha się w przedziale 0,7 do 1,1 V, zależnie od aktualnie uruchomionych procesów, z kolei ilość pamięci podręcznej wynosi 4x256 KB oraz 6 MB, kolejno dla drugiego i trzeciego poziomu.  Dobry procesor dla gracza wciąż w cenie? Test dwudziestu dwóch modeli!  Dobry procesor dla gracza wciąż w cenie? Test dwudziestu dwóch modeli!

Intel Pentium G3420

Dwurdzeniowy Intel Pentium G3420 to tańszy wariant niezwykle popularnego G3258. Ekonomiczny układ cechuje się niemal bliźniaczą specyfikacją, ale jego mnożnik pozostał zablokowany.

Tak więc częstotliwość bazowa, podobnie jak w przypadku jubileuszowego modelu, wynosi dokładnie 3,2 GHz, natomiast w spoczynku taktowanie spada do wartości 0,8 GHz.

Standardowe napięcie mieści się w zakresie 0,7 do 1,1 V, a ilość pamięci cache wynosi kolejno: 2x256 KB dla poziomu drugiego, a także 3 MB dla poziomu trzeciego.

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Platforma i metodologia testowa

Platforma testowa

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Metodologia

Wszystkie testy zostały przeprowadzone w realnej grze. Do pomiaru płynności animacji wykorzystaliśmy program Fraps w wersji 3.5.99. Wyniki przedstawione na wykresach są średnią arytmetyczną rezultatów uzyskanych w trzech odrębnych przebiegach. Dodatkowo ustawiliśmy rozdzielczość zegara czasu rzeczywistego na 0,5 ms.

System operacyjny został zaopatrzony w najnowsze poprawki za pomocą usługi Windows Update, natomiast wersja sterowników wykorzystanych do testów to ForceWare 340.52.

Dobór rozdzielczości 1280x720 miał na celu wyeliminowanie zjawiska ograniczania wydajności przez kartę graficzną. Parametry pracy pamięci były następujące:

  • DDR3-1600 MHz CL 9-9-9-24 1T

...licence to Overclock!

Jak podkręcić zablokowane procesory Haswell?

Sama procedura jest banalnie prosta i nie wymaga od użytkownika praktycznie żadnego doświadczenia w materii podkręcania. Po prostu wchodzimy do UEFI, zmieniamy zakładkę na tę dedykowaną overclockerom i zwiększamy częstotliwość szyny BCLK. Napięciami w zasadzie nie musimy się wcale przyjmować, gdyż przetaktowanie sprzętu o kilka procent po prostu nie ma prawa prowadzić do niestabilności procesora. W niektórych przypadkach może się jednak okazać konieczne podniesienie "woltażu" pamięci RAM, gdyż ją także tutaj podkręcamy. W przypadku MSI Z97 MPower Max AC naszym oczom ukazuje się następujący widok:

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Interesująca nas opcja to oczywiście CPU Base Clock (MHz), którą zwiększamy stopniowo (początkowo najlepiej w krokach 1 MHz), aż do pojawienia się pierwszych problemów. Potem należy już za każdym razem schodzić z zegarem w dół o najmniejszą możliwą wartość, aż do osiągnięcia "dobrych" ustawień. Kwestii testowania stabilności oraz wcześniejszych przygotowań nie będziemy już tutaj poruszać, gdyż temat ten został wyczerpany w naszym poprzednim poradniku, którego przejrzenie gorąco polecamy.

Osiągnięte ustawienia

Warto pamiętać, że ostateczny rezultat jest wypadkową kilku czynników, spośród których najważniejsza jest posiadana płyta główna oraz konkretna sztuka procesora. Nam udało się uzyskać dość przeciętne rezultaty, mianowicie ~105 MHz dla Pentiuma G3420 oraz ~104 MHz w przypadku pozostałych procesorów. Warto jednak zwrócić uwagę na Core i5-4690S, który teoretycznie powinien umożliwić wymuszenie maksymalnego mnożnika Turbo bez względu na obciążenie, jednak płyta MSI skutecznie odmawiała "współpracy", bez względu na zastosowaną wersję UEFI. Sytuacja ta na pewno nie dotyczy wszystkich konstrukcji na Z97, wszak przykładowo ASUS Maximus VII Ranger nie ma z tym problemów. Nie da się jednak ukryć, że Intel coraz bardziej "przykręca śrubę" przy wsparciu (przynajmniej części) producentów płyt głównych, co budzi w nas spory niepokój.

Wydajność

Alan Wake: American Nightmare

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Battlefield 4

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Call of Duty: Ghosts

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Crysis 3

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Crysis Warhead

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

GRID: Autosport

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Hitman: Rozgrzeszenie

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Max Payne 3

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Metro: Last Light

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

S.T.A.L.K.E.R.: Zew Prypeci

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Splinter Cell: Blacklist

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Tomb Raider

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Wiedźmin 2: Zabójcy Królów

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Komentarz do wyników

Nie da się ukryć, że zysk wydajnościowy jest bardzo skromny, aczkolwiek adekwatny do różnicy zegarowej. W praktyce możemy więc liczyć na wzrost osiągów wynoszący 4-5%, co naturalnie przekłada się na dodatkowe 4-5 FPS w skali 100 kl./s. Oczywiście trudno mówić, aby miało to w zauważalny sposób podnieść komfort rozgrywki, jednak miłośnicy wyciskania "ostatnich potów" z posiadanego sprzętu na pewno nie pogardzą możliwością zwiększenia wydajności procesora. Gdyby tylko Intel nie zarezerwował mnożników BCLK dla najdroższych, odblokowanych procesorów z literką "K" w nazwie, to powyższe wykresy bez wątpienia wyglądałyby zupełnie inaczej...

Temperatury

Metodologia pomiarów

Wszystkie odczyty były dokonywane przy wykorzystaniu niezmienionej platformy testowej, obudowa była zamknięta i schowana pod biurkiem, podobnie jak u większości użytkowników.

Temperatura w pomieszczeniu wahała się w zakresie 21-23 °C. Do wykonania pomiarów posłużyło nam oprogramowanie Core Temp w wersji 1.0 RC6. W celu przetestowania układów pod obciążeniem wykorzystaliśmy 15-minutowy przebieg testu stabilności programu OCCT w wersji 4.4.1, natomiast w spoczynku dokonaliśmy odczytu 10 minut po jego zakończeniu.

Nad poprawnymi warunkami pracy procesorów czuwał zestaw chłodzenia powietrznego - Noctua NH-D14. Zastosowana pasta termoprzewodząca to Noctua NT-H1. Charakteryzuje się ona brakiem potrzeby "wygrzewania", dzięki czemu osiąga optymalną wydajność tuż po nałożeniu. Aplikacji dokonywaliśmy sposobem "X", który zapewnia poprawne rozprowadzenie materiału termoprzewodzącego.

Spoczynek

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Obciążenie

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Komentarz do wyników

Układy Haswell, pomimo niesławnego "gluta" pod IHS, nie należą do specjalnie grzejących się procesorów. Oczywiście ten stan rzeczy utrzymuje się tylko do momentu podniesienia napięć zasilających, co jednak jest w tym przypadku zbędne i wręcz niewskazane. Możemy więc bez wahania powiedzieć, że w przypadku podkręcania zablokowanych modeli wystarczy nawet najprostszy BOX, gdyż wzrost temperatur w wyniku tej czynności jest po prostu pomijalny.

Zużycie energii

Metodologia pomiarów

Do sprawdzenia zużycia energii posłużyliśmy się watomierzem Voltcraft Energy Logger 4000F, charakteryzującym się klasą dokładności na poziomie ±1% oraz pracą w trybie True RMS. Ta ostatnia cecha zapewnia pomiar rzeczywistej wartości skutecznej, czyli faktycznie pobieranej przez urządzenie,  a nie średniej podawanej przez tanie mierniki. Napięcie w sieci elektrycznej wynosiło 230 V, natomiast częstotliwość 50 Hz. Wszelkie wartości na wykresach odnoszą się do kompletnej platformy testowej.

Obciążenie generowane było przez 15-minutowy przebieg testu programu OCCT w wersji 4.4.1, natomiast w spoczynku przez 10 minut wyświetlany był jedynie pulpit. Ze względu na wysoką klasę sprzętu pomiarowego, w obu przypadkach wahania wskazań były bardzo niewielkie, w zasadzie nieprzekraczające 1 W. Dlatego też jako odczyt właściwy przyjmowaliśmy wartość najczęściej pojawiającą się na wyświetlaczu watomierza.

Spoczynek

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Obciążenie

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

Komentarz do wyników

Także pobór prądu nie uległ znaczącej zmianie, wszak różnica wynosi zaledwie kilka W. Najbardziej oszczędni użytkownicy mogą jednak pokusić się o dalszą "optymalizację", poprzez obniżenie napięć zasilających. W większości przypadków margines stabilności jest dość spory, co pozwala na rozsądne obniżenia zużycia energii elektrycznej. Zachęcamy więc do eksperymentów we własnym zakresie, gdyż gotowy "przepis na sukces" po prostu nie istnieje. W końcu każdy procesor jest inny, o czym nigdy nie należy zapominać.

Podsumowanie

Nie ulega wątpliwości, że niczego odkrywczego nie napiszemy stwierdzając, że możliwości podkręcania zablokowanych procesorów Haswell są czysto symboliczne. Osiągnięte 4-5% w żaden sposób nie przełoży się na zauważalnie lepszy komfort rozgrywki, czy też przyspieszenie działania aplikacji. Czy można więc zrobić coś więcej? Jak najbardziej, a odpowiedzią jest tutaj podkręcania pamięci RAM. Zainteresowanym proponujemy przejrzenie naszego testu pamięci DDR3 w grach. Warto pamiętać, że nie tylko produkcje branży rozrywkowej pozytywnie zareagują na tę czynność, ale także aplikacje mocno zależne od podsystemu RAM (chociażby kompresja plików). Jest więc o to walczyć, do czego gorąco namawiamy.

W naszych rozważaniach pojawia się jednak dość znaczący problem. Mianowicie zarówno podkręcanie szyny BCLK, jak i pamięci zarezerwowane jest wyłącznie dla posiadaczy płyt głównych z chipsetami Z87 oraz Z97. Użytkownicy tańszych konstrukcji będą musieli "obejść się smakiem", gdyż zastosowanie powyższych rad będzie w ich przypadku po prostu niemożliwe. W takim razie jedyną możliwością uzyskania dodatkowej wydajności jest optymalizacja timingów, która nie przynosi już tak dobrych rezultatów, jak zwiększenie częstotliwości pamięci. Mimo wszystko warto pokusić się o modyfikację parametrów pracy kości, gdyż zawsze jest to darmowa wydajność, za którą nic nie zapłacimy.

Zupełnie osobną kwestią jest polityka Intela, która od wspomnianej premiery procesorów Sandy Bridge jest coraz mniej przyjazna domowym overclockerom. Wystarczy sobie przypomnieć, że jeszcze w przypadku podstawki LGA 1155 mogliśmy podnieść taktowanie Turbo o 4 "biny" na każdym procesorze wyposażonym w tę technologię i dowolnej płycie opartej na chipsetach P67 czy Z68. Obecnie zaś sytuacja staje się coraz bardziej skomplikowana. Jak już wspomnieliśmy, w przypadku układów Haswell nie dość, że możemy co najwyżej wymusić najwyższy mnożnik Turbo, to jeszcze trzeba liczyć na "łaskawość" producenta posiadanej płyty głównej, żeby w ogóle skorzystać z tej możliwości. Jeszcze gorzej sprawa wygląda dla posiadaczy niedawno wydanych procesorów Skylake, których użytkownicy nie mogą już zrobić absolutnie nic, żeby podnieść taktowanie CPU... Biorąc pod uwagę, że klienci podkręcający posiadany sprzęt to zaledwie śladowy procent rynku, to raczej "niebiescy" wiele by nie stracili na przywróceniu swobodnego overclockingu. Na to jednak nie ma co liczyć, raczej trzeba przygotować się na jeszcze cięższe czasy dla nas, komputerowych entuzjastów...

Podkręcanie zablokowanych procesorów Haswell? Tak, to możliwe!

>> Dyskusja na temat publikacji <<

  • Asus
  • Cooler Master
  • Seagate
  • Gigabyte
  • Aquatuning.pl
  • Enermax
  • Cenowarka.pl
  • Chieftec
  • Zotac
  • XFX
  • BenQ
  • Intel Corporation